W ostatnim czasie plagą stały się postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wszczynane wobec ciężarnych pań zakładających własną działalność gospodarczą. ZUS kwestionuje fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym i próbuje wykazywać, że działalność zakładana jest jedynie dla pozoru, gdyż nie spełnia podstawowych cech działalności gospodarczej.

Zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 672, ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.  

ZUS wielokrotnie podważa zarobkowy charakter działalności gospodarczej rozpoczynanej przez ciężarne wskazując, że zakładają one działalność gospodarczą w celu polepszenia sytuacji materialnej przez uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego, a nie przez uzyskiwanie dochodu z prowadzonej działalności.

W tym kontekście warto odwołać się do uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 września 2014 r. sygn. III AUa 346/14: samo rozpoczęcie działalności gospodarczej przez kobietę w ciąży, niezależnie od tego, czy jest to ciąża początkowa czy zaawansowana, nie może świadczyć o braku woli do prowadzenia tej działalności. Taką wolę każdorazowo winno się badać w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdza ponadto, że: odrębnym zagadnieniem jest zadeklarowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 9.225,75 zł, która oderwana jest od osiąganych w kwietniu 2013 r. przychodów z tytułu działalności gospodarczej i jej celem było niewątpliwe uzyskanie zasiłku macierzyńskiego w wysokim wymiarze. Okoliczność ta, która zapewne miała istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji nie ma w zasadzie znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w której nie obalono domniemania prowadzania działalności gospodarczej przez odwołującą.

Podsumowując, o ile działalność gospodarcza jest faktycznie wykonywana i Ubezpieczona wykaże to w toku postępowania sądowego, to nie może być mowy o wyłączeniu jej z ubezpieczeń społecznych, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Tym bardziej nie może być mowy o kwestionowaniu wysokości odprowadzonej składki.