Osoba prawna nie będzie już mogła żądać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności

W dniu 10 marca 2015 r. zapadł precedensowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego – Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Chodzi zarówno o nieruchomości będące własnością jednostek samorządu terytorialnego, jak i Skarbu Państwa.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że ustawa nowelizacyjna z dnia 28 lipca 2011 r. przyznała uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności każdej osobie fizycznej i prawnej. Wcześniej uprawnienie to przysługiwało jedynie osobom fizycznym będącym w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 13 października 2005 r.) użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.

Trybunał uznał, że przepisy w nowym brzmieniu, rozszerzające katalog podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, godzą w zasady zaufania do państwa i prawa oraz sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), a także podstawy samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 1 Konstytucji). Jednostki te – oddając nieruchomości w użytkowanie wieczyste – nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. Uniemożliwia to zdaniem TK realizację racjonalnej gospodarki finansowej i przestrzennej, gdyż przekształcenie odbywa się po cenach znacząco niższych niż rynkowa wartość nieruchomości. W przeciągu miesiąca powinno pojawić się pisemne uzasadnienie wyroku.

Artykuł dotyczy: wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt: K 29/13